Jɛn ɛ mi̱ gɔaa kɛ latdɛ i̱ ɛni̱ ram mi̱ ci̱ kään rɛy ki̱lɛthä baölöji̱ rɛy duëlgɔ̱rä in di̱i̱t cuɛ liŋ kɛ kui̱ Miller-Urey ɣɛkpi̱ri̱mɛn, min cuɛ ɣai̱pöthethi̱th nyoth min jɛn kemi̱thti̱ri̱ duŋ teekä dɔ̱ŋ tuɔɔkɛ rɛy atmɔthi̱pi̱e̱e̱r Wecmuɔ̱ɔ̱n ëë nhiam. Jɛn ɛ thuɔ̱kdɛ "buay rɛy thaak," ɛ mi̱ ca gäk-luɔp gi̱laath mi̱ ca mat kɛɛl kɛ ga̱thni̱ ce̱tkɛ mɛthɛn, ammönia, ɣai̱dröji̱n, kɛnɛ pi̱w kɛɛl kɛ elɛktrödni̱ rɛw kɛ no̱o̱ŋdiɛn kɛ buay mi̱ cäät kɛ buay rɛy nhial ɛ ŋot /kenɛ ni̱ cop kä tëk. [Miller] kɛnɛ [Urey] cu kɛnɛ nyoth i̱ aminö athi̱dni̱ (kä bɔlɔkni̱ tin la̱tkɛ prötieni̱) dɔ̱ŋ ba kɛ riali̱kä rɛy gua̱thni̱ tin ŋot tëk thi̱n.
Cuɛ pɛ̈th kɛ wä nhiam kɛ run ti̱ 70 kɛnɛ Miller-Urey cuɛ ŋot kɛ mi̱ lätdɛ, dɔ̱ŋ bɛ di̱t ɛlɔ̱ŋ cie min ci̱ kɔn tentacles kɔn rep nhial kɛnɛ ɣöö banɛ ta̱a̱ mi̱ cäät kɛ Wecmuɔ̱ɔ̱n ëë nhiam jiek. Nɛmɛ cua riali̱kä ɛ la mi̱ ca riali̱kä duŋ Miller-Urey ɛ mi̱ ca ɣɔ̱n ɛ thaany ji̱ wec kɛ gër ki̱la̱ththik ɣɛkpi̱ri̱mɛn kɛ gërdɛ kɛɛ öbdherbɛcini̱ ti̱ti̱, kɛnɛ bä, dɔ̱ŋ, bi̱ lɔcdu tɛɛth kärɔa kɛ thuɔ̱k min cuɛ thia̱k i̱ thiɛlɛ mi̱ te rɛy garajädu kärɔa min dɔ̱ŋ bɛ nööŋni̱ kemi̱kal riakciɔn rɛy teekä.
[Markus Bindhammer'ä] thɛtapdɛ cuɛ ca̱a̱t rɛy dupni̱ ti̱ ŋuan kɛ [Miller'ä] kɛnɛ [Urey'ä] thɛtapdɛ, duŋni̱ ɣöö min di̱tni̱ jɛn kä dääkdiɛn ɛ la̱tdɛ kɛɛ pla̱thma cie mi̱ ɛ gua̱a̱th in tuɔɔk buɔ̱m thi̱n ni̱ ɣöö bɛ a mi̱ thi̱a̱k mi̱ bä raar kä elɛkti̱rik. [Markuth] /känɛ luɔtdɛ lat kɛ la̱tdɛ kɛɛ pla̱thma̱, mi̱ dɔ̱ŋ mi̱ läny ni̱ ɣöö lëth pla̱thma̱ ɛ mi̱ di̱i̱t mi̱ ro̱ŋ kɛ ɣöö bɛ nai̱tröji̱n ɣɔkthai̱daidhe rɛydɛ ɛn di̱bai̱, kɛ kui̱c ɛmɔ bɛ cu nööŋni̱ ɣɔkdhi̱ji̱n-depi̱ciɛn gua̱a̱th in görkɛ. Kä pla̱thma̱ min bä raar ɛ mi̱ la gaŋkɛ ɛ mai̱krökɔnti̱röllɛr kɛnɛ MOSFETni̱ kɛ ga̱ŋ elɛktrödni̱ kɛ ɣöö bi̱kɛ li̱ööm. Jɛn bä, kɛn raw mati̱riali̱ ɛn wa̱nɛ /ci̱kɛ mɛthɛn kɛnɛ ammönia, duŋni̱ ɣöö ɛ thuluciɔn duŋ puɔrmik athi̱d, kɛ ɣöö i̱thpekti̱ral thi̱gnature duŋ puɔrmik athi̱d cua jiek rɛy nhial kɛnɛ ɣöö jɛn tëkɛ kemi̱kal kɔmpi̱öthiciɔn mi̱ gɔaa mi̱ bi̱ aminö athi̱dni̱ nööŋ raar.
Kä min jiäk ɛlɔ̱ŋ, cieŋni̱ min kuak kɛnɛ ɣɛkpi̱ri̱mɛntal pröciɛri̱ kɛ ti̱ thi̱a̱k ɛlɔ̱ŋ, pek kä tin ci̱ ben raar go̱o̱rɛ kuak ti̱ rɛlrɔ̱. [Markus] bɛ tha̱mpuɔli̱kɛ ja̱k rɛy anali̱thi̱th, kɛ kui̱c ɛmɔ /ci̱ kɔnɛ ŋäc i̱ ɛŋu bi̱ ɣɛkpi̱ri̱mɛni̱ nyoth ŋotdɛ. Duŋni̱ ɣöö nhɔaknɛ gua̱a̱th in ca la̱th thi̱n ɛn wa̱nɛ, min nyoth ɣöö cäŋ ɛ ɣɛkpi̱ri̱mɛni̱ tin di̱t ɛlɔ̱ŋ gɔwkɛ kɛ ɣöö ba kɛ nyɔk kɛ lätni kɛ ɣöö /ciɛ de met ŋa̱c ɛn min bi jek.
Cuɛ ce̱tkɛ mi̱ cie ɣɛkpi̱ri̱mɛn Miller bɛ cu nööŋni̱ ti̱ gɔw ti̱ ji̱di̱tni̱ ti̱ ca jiek. Kɛ kɔr runi̱ ti ba̱lkɛ 40, mëë ci la̱tdɛ thia̱k kɛ thuɔ̱k, cuɛ nyoth ɛn ɣöö /ke̱n nɛmɛ tuɔɔk ce̱tkɛ min cɛ car kiɛ min cɛ car. Ci̱ nɛy ti̱ ŋuan ŋa̱c rɛy duɔ̱p, duŋni̱ ɣöö ɛntäämɛ kɔn na̱n kɔn kɛ min la tuɔɔk ni̱ ciaŋ. Tha̱a̱ŋ nath bikɛ ji̱ la̱r mi dɔ̱ŋ. Guic kuak tin lät kɛn kɛ.
Ɣän cä Miller-Urey ŋi̱e̱e̱c rɛy kɔllej baölöji̱ ki̱lɛthni̱ kɛ run 14. Cukɛ tekɛ nhiam mi tɔt kɛ gua̱a̱thdiɛn. Ci̱ nɛy möli̱ki̱öli̱ ti̱ tiɛɛtni̱ jiek tin bi̱ tëk kulɛ täth. Prötieni̱ cua kɛ nyoth i̱ luäŋ kɛn rɔ̱ kɛ no̱o̱ŋ DNA kɛnɛ bɔlɔkni̱ ta̱th kɔ̱kiɛn. Rɛy runi̱ ti̱ 30, banɛ ti̱ ŋuan ŋa̱c kɛ kui̱ lɛ̈ɛ̈ŋni̱ tin tuɔɔk kɛ kui̱ baölöji̱kal, amääni̱ mi̱ ci̱ cäŋ mi̱ pay ben cop – ɛ mi̱ pay ben mi̱ ca jiek.
Mi lätdi kɛ wɛbthayda kɛnɛ lät kɔn, ji̱n nhɔki jɛ ɛn ɣöö ba lät kɔn, lät kɔn kɛnɛ cookies tin la la̱thkɛ lät kɔn la̱th thi̱n.learn more