Pröpiönik athi̱d (PPA), ɛ anti̱pa̱ŋgal ɛjɛnt kɛnɛ min ŋa̱ckɛ kä mi̱eth, cua nyoth i̱ no̱o̱ŋɛ abnɔrmal nio̱rödebelömɛn rɛy kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ mi̱ wä kɛɛl kɛ ga̱thti̱röintethti̱nal di̱thpa̱ŋciɔn, min dɔ̱ŋ bɛ nööŋ ɛ gua̱th di̱thbaöthith. Ɛn röm kam dietary PPA ɣɛkpödhɛciɔn kɛnɛ gua̱th mai̱kröbaöta di̱thbaöthith cua lar, duŋni̱ ɣöö /ka̱nɛ ni̱ go̱r ɛ jɔc. Ɛn wa̱nɛ, cua PPA-aththöciated min gɛɛrɔ rɛy gua̱th mai̱kröbaöta kɔmpi̱öthicin min dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ di̱thbaöthith. Gut mai̱kröbaömni̱ nyin kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ cua kɛ moc kɛ mi̱eth mi̱ /ka̱n riali̱kä (n=9) kɛnɛ PPA-inri̱ci̱d mi̱eth (n=13) cua kɛ thi̱kuɛnthi̱ kɛ la̱tdɛ kɛɛ lɔɔŋ-rɛnj metajenömik thi̱kuɛnthiŋ kɛ thëm dääkä rɛy mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn kɛnɛ baktërial metɛbölik pathwayni̱. Dietary PPA cuɛ thi̱ëëk kɛ rëp rɛy tadha mi̱ di̱i̱t mi̱ di̱i̱t, cu määni̱ Baktëröidni̱ ti̱ ŋuan, Prebötella, kɛnɛ Ruminökɔkka̱th i̱thpethi̱thni̱, nɛy tëë ci̱ kɔn te rɛy PPA pröda̱kciɔn ni̱ wal. Kä mai̱kröbaömni̱ nyin PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r bä cuɛ tekɛ dup ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ lipid mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ i̱thtɛröid ɣɔ̱rmɔn baöthänthethi̱th. Kä min ci̱ ben raar kä kɔn cuɛ nyoth i̱ PPA bɛ gua̱th mi̱kröbaöta gɛr kɛnɛ dup metɛbölik tin thi̱ääk kɛ jɛ. Ti̱ti̱ cua guic i̱ ci̱kɛ rɔ̱ gɛr cua nyoth i̱ prethärbɛtibni̱ cua kɛ da̱a̱k cie mi̱ gɔwkɛ kɛ mi̱ethdiɛn dɔ̱ŋ bɛ tekɛ luäŋ mi̱ di̱i̱t kä min te rɛy jiɛc mai̱kröbaöta kɛnɛ, kɛ luɔcdɛ, puɔlä pua̱a̱ny ran. Rɛydiɛn, P, G kiɛ S ɛ mi̱ ca kuany ɛ wä kä ki̱la̱ththi̱pi̱këcin lɛbel min ca die̱l guäc. Mi̱ görkɛ ɣöö ba min ci̱ tuɔɔk kä puɔ̱thi̱tib ki̱la̱ththi̱pi̱këcini̱ kac jakä kuiy, cua mi̱ tɔt mi̱ ri̱lɛtib abundance thrɛthɣo̱ld duŋ 1e-4 (1/10,000 kuën) naŋ. Kɛ nhiam kä i̱thtathti̱thtikal anali̱thi̱th, kä ri̱lɛtib abundancies cua lat ɛ Bracken (pi̱rɛkcin_total_reads) cua kɛ tra̱ni̱thpuɔrmɛciɔn la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ däär lög-rɛci̱ö (CLR) tra̱ni̱thpuɔrmɛciɔn (Aitchithɔn, 1982). Kä CLR methɔd cua kuany kɛ kui̱ data ni̱ tra̱ni̱thpuɔrmɛciɔn kɛ ɣöö jɛn ɛ i̱thkiɛl-inbariant kɛnɛ ɣöö ro̱ŋɛ kɛ kui̱ nɔ̱n-i̱thparth datathɛtni̱ (Gloor et al., 2017). Kä CLR tra̱ni̱thpuɔrmɛciɔn lätdɛ kɛɛ näci̱ral lɔga̱ri̱thi̱m. Kä kuën data ni̱ tëë ca lat ɛ Bracken cua kɛ jakä wä kɛɛl kɛ la̱tdɛ kɛɛ ri̱lɛtib lög ɣɛkprɛciɔn (RLE) (Anders kɛnɛ Ɣuber, 2010). Thurɛni̱ cua kɛ jiek kɛ mat matplötlib v. 3.7.1, thiabörn v. 3.7.2 kɛnɛ thi̱kuɛncial lɔga̱ri̱thi̱mni̱ (Gloor et al., 2017). 0.12.2 kɛnɛ i̱thtantanötɛciɔni̱ v. 0.5.0 (Ɣuntɛr, 2007; Wa̱thkɔm, 2021; Ca̱rli̱er et al., 2022). Bacillath/Baktëröideteth rɛci̱ö cua kalculët kɛ kui̱ tha̱mpuɔlä kɛl kɛ la̱tdɛ kɛɛ nɔrmalaidhed baktëria kuën. Ba̱liö ni̱ tin ca lat rɛy tɛbolni̱ kɛn cua kɛ ri̱i̱t ɛ wä kä 4 decimal gua̱thni̱. Thimpthɔn dai̱berthi̱ti̱ indek cua kalculët kɛ la̱tdɛ kɛɛ alpa_dai̱berthi̱ti̱.py i̱thki̱ri̱p min ca ŋun rɛy KrakenTuɔli̱ v. 1.2 pakɛmɛn (Lu et al., 2022). Bracken ri̱pɔ̱t cua ŋun rɛy i̱thki̱ri̱p kɛnɛ Thimpthɔn indek “Si” cua ŋun kɛ kui̱ -an parami̱ti̱r. Kä dääk in di̱i̱t rɛy abundance cua lat cie mi̱ ɛ mi̱n CLR dääk ≥ 1 kiɛ ≤ -1. Ɛn min te kam CLR min tekɛ dääk duŋ ±1 nyothɛ ni̱ 2.7-ni̱ kärɔa mi̱ ci̱ rɔ rep rɛy ŋuan kä ta̱a̱ tha̱mpuɔlä. Kä thaany (+/-) nyothɛ jɛ ɛn tadhɔn ɛ mi̱ ci̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔlä kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔl, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. Ɛn luɔtdɛ cua jiek kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Wi̱tni̱ U thëm (Bi̱rtanɛn et al., 2020). I̱thtathmödɛli̱ v. 0.14 (Benjamini kɛnɛ Ɣɔcberg, 1995; Thiaböld kɛnɛ Perktöld, 2010) cua la̱t, kɛnɛ ɣöö cua Benjamini-Ɣɔcberg pröciɛr la̱th lät kɛ riali̱dɛ i̱kä kɛ kui̱ thëm ti̱ ŋuan. Ɛn p-ba̱li̱ö mi̱ ca riali̱kä ≤ 0.05 cua la̱t cie mi̱ ɛ thrɛthɣo̱ld kɛ jiek i̱thtathti̱thtikal thi̱gni̱pi̱kan.
Kä mai̱kröbaöme ran ni̱ ciaaŋ la cɔalkɛ jɛ i̱ "ɛ jɛn ɣɔrgan in jɔak kä pua̱ny" kɛnɛ ɣöö tëkɛ luäŋ mi̱ di̱i̱t rɛy puɔlä pua̱a̱ny ran (Baquero kɛnɛ Nombela, 2012). Rɛydɛ kärɔa, ɛn gua̱th mai̱kröbaöme ɛ mi̱ ca ŋic kɛ kui̱ thi̱thtɛmädɛ kɛɛliw min tekɛ lua̱ŋ kɛnɛ la̱tdɛ rɛy lätni̱ ti̱ ŋuan ti̱ gɔw. Kɔmmɛnthal baktëria kɛn ŋuankɛ rɛy jiɛc, käpkɛ gua̱th ekölöji̱kal ti̱ ŋuan, lätkɛ ni̱ nutriɛnni̱, kɛnɛ ɣöö kööŋkɛ kɛ pa̱thöji̱ni̱ tin tekɛ lua̱ŋ (Jandhyala et al., 2015). Baktëria kɔmpönɛni̱ ti̱ gööl nyin gua̱th mai̱kröbaöta kɛn luäŋ kɛn rɔ̱ kɛ no̱o̱ŋdiɛn kɛ mi̱th ti̱ gɔw ce̱tkɛ mi̱ cie ba̱taminni̱ kɛnɛ rëp mi̱eth mi̱ wä rɛy pua̱a̱ny (Rowland et al., 2018). Baktërial metɛbölai̱teth cua nyoth bä i̱ jɛn la jakɛ ti̱cuth kä wä nhial kɛnɛ rëp metɛbölik kɛnɛ dup tin gaŋkɛ pua̱ny (Ɣeijdh et al., 2011; Yu et al., 2022). Kä min te rɛy jiɛc ran mai̱kröbaöme ɛ mi̱ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ kɛnɛ ɣöö jɛn tëkä jenetik kɛnɛ enba̱rɔnmɛntal paktɔri̱ ce̱tkɛ mi̱ cie mi̱eth, wut kiɛ ciek, wal, kɛnɛ ta̱a̱ puɔlä pua̱a̱ny (Kumbhare et al., 2019).
Mieth man ɛ mi̱ bum mi̱ la te rɛy pi̱thä gatdä kɛnɛ min pay dap kä ɛ jɛn gua̱a̱th in tuɔɔk kɔmpuɔɔni̱ thi̱n min dɔ̱ŋ bɛ pi̱ethdɛ jakä jiäk (Bazer et al., 2004; Innis, 2014). Kɔmpuɔɔn kɛl mi̱ ce̱tkɛ nɔ mi̱ nhɔk kɛ ɛ pröpiönik athi̱d (PPA), ɛ thɔ̱rt-cɛɛn pɛtti̱ athi̱d bai-pröda̱k mi̱ jiëkɛ kä baktërial permɛntɛciɔn kɛnɛ mi̱ ca mat kä kuan (den Bethtɛn et al., 2013). PPA tëkɛ anti̱baktërial kɛnɛ anti̱pa̱ŋgal ciɛŋni̱ kɛnɛ ɣöö kɛ kui̱c ɛmɔ jɛn lätdɛ cie mi̱ ɛ mi̱ gaŋ kuan kɛnɛ rɛy inda̱thti̱rial appli̱këcini̱ kɛ ga̱ŋ möl kɛnɛ pieth baktëria (Wemmenhove et al., 2016). PPA tëkɛ lät ti̱ gööl rɛy ti̱cuni̱ ti̱ gööl. Rɛy li̱ber, PPA tëkɛ anti̱-inpla̱mɛtɔri̱ i̱pɛktni̱ min ya̱ri̱ thai̱tökain latdɛ rɛy makröpɛgni̱ (Kawathöe et al., 2022). Regulatɔri̱ i̱pɛkt ɛmɛ cua guic bä rɛy i̱mmi̱o̱n thëlli̱ kɔ̱kiɛn, min cu nööŋni̱ ɣöö ba inpla̱mɛciɔn jakä wä piny (Ɣaath et al., 2021). Cieŋni̱ min, min gua̱c kɛ nɔmɔ cua guic rɛy ŋithä. Ŋi̱i̱cni̱ tëë nhiam cua nyoth i̱ PPA ëë ca la̱th lät cuɛ nööŋni̱ ta̱a̱ mi̱ ce̱tkɛ auti̱dhi̱m rɛy kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ (El-Anthary et al., 2012). Ŋi̱i̱cni̱ kɔ̱kiɛn cua nyoth i̱ PPA derɛ gli̱öthith nööŋ kɛnɛ ɣöö bɛ prö-inpla̱mɛtɔri̱ dupni̱ jakä lät rɛy ŋithä (Abdelli et al., 2019). Kɛ ɣöö PPA ɛ athi̱d mi̱ kɔ̱c, jɛn derɛ däk piny rɛy jiɛc epi̱theliöm rɛy riɛm kɛnɛ ɣöö bɛ bariɛri̱ tin gaŋkɛ riɛm-ŋithä gɔ̱k ɛ päär bä kɛ pla̱thɛnta (Stinthɔn et al., 2019), cuɛ nyoth ɛn luɔt PPA cie regulɛtɔri̱ metɛbölai̱te min nööŋkɛ ɛ baktëria. Cieŋni̱ min la̱tdɛ min de rɔ lot kä PPA cie mi̱ ɛ riɛk kä auti̱dhi̱m ɛ mi̱ te rɛy go̱rä ŋäcädɛ ɛntäämɛ, min bɛ nööŋ kä nɛy tin tekɛ auti̱dhi̱m dɔ̱ŋ bɛ räth ni̱ kä ɣöö bɛ neural dääk nööŋ.
Kä nyuuthni̱ jiɛc ce̱tkɛ mi̱ cie jiɛc kɛnɛ jiɛc mi̱ ci̱ rɔal kɛ ti̱ ŋuan kä jua̱th tin tekɛ juey mi̱ ci̱ rɔ rep rɛy riɛm (Cao et al., 2021). Ŋi̱i̱cni̱ tëë nhiam cua nyoth i̱ mai̱kröbaöme duŋ jua̱thni̱ tin tekɛ auti̱dhi̱m i̱thpekti̱ra̱m di̱thɔrderi̱ (ASD) tëkɛ dääk kɛ min tekä nɛy tin puɔl pua̱nykiɛn, cuɛ lari̱ jɛn tëkɛ gut mai̱kröbaöta di̱thbaöthith (Finegold et al., 2010). Päärɛ, ɛn ciɛŋ mai̱kröbaöm kä jua̱th tin tekɛ jua̱th tin la jiëkɛ rɛy jiɛcdiɛn, tin ci̱ riɛm ɛlɔ̱ŋ, juey Aldhi̱ɛmɛr, ɛkw. Cieŋni̱ min, ɛ wä ni̱ ɛn walɛ, cuɛ thiɛl maar mi̱ ca yiath piny kam gua̱th mi̱kröbaöme kɛnɛ jua̱th neurölöji̱kal kiɛ nyuuthni̱ (Yap et al., 2021), cieŋni̱ min baktëria i̱thpethi̱thni̱ ti̱ ŋuan cua kɛ car i̱ tekɛ luäŋ rɛy tha̱a̱ŋ jua̱thni̱ ti̱ti̱. Cie cäätdɛ, Akkermanthia, Baktëröidni̱, Klöthti̱ri̱diöm, Laktöbathi̱lla̱th, Dethulpöbi̱briö kɛnɛ jenera kɔ̱kiɛn kɛn ŋuankɛ ɛlɔ̱ŋ rɛy mai̱kröbaöta duŋ jua̱thni̱ tin tekɛ auti̱dhi̱öm (Tömöba et al., 2015; Gölubeba et al., 2017; Krithtianö et al., 2018, Dhurita20 et al., 2018, Dhurita20 et al., 2018, Dhurita20 et al., 2018; Kɛ min ŋa̱ckɛ, i̱thpethi̱thni̱ tin te rɛy tha̱a̱ŋ jenerani̱ ti̱ti̱ kɛn ŋa̱c kɛ i̱ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA pröda̱kciɔn (Reichardt et al., 2014; Yun kɛnɛ Lee, 2016; Dɣaŋ et al., 2019; Baur kɛnɛ Dürre, 2023). Kɛ min ca ŋun ɛ anti̱mikröbial ciɛŋni̱ nyin PPA, rëpdɛ kɛ ŋuandɛ dɔ̱ŋ bɛ tekɛ luäk kɛ pieth PPA-pröda̱kciɔn baktëria (Jakɔbthɔn et al., 2018). Kɛɛ jɔakdɛ, ɛn PFA-ri̱c enba̱rɔnmɛn dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ gër rɛy jiɛc mai̱kröbaöta, cu määni̱ ga̱thti̱röintethti̱nal pa̱thöji̱ni̱, min dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ nyuuthni̱ ga̱thti̱röintethtinal.
Ɛn thie̱c in di̱tni̱ jɛn rɛy ri̱thääcä mai̱kröbaöme ɛ mi̱ dääk rɛy mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn kɛn kɛ ti̱ no̱o̱ŋ kiɛ nyuuthni̱ jua̱thni̱ tin te pinydɛ. Kä ka̱a̱th in nhiam kɛ kui̱ kä ɣöö ba maar in di̱i̱t kam mi̱eth, kä gua̱th mai̱kröbaöme, kɛnɛ jua̱th neurölöji̱kal ɛ ɣöö ba min no̱o̱ŋ mi̱eth guic kä mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn. Kɛ guutdɛ, cua kɔnɛ la̱t kɛ guutdɛ-mi̱ ci̱ kuɛn ɛ metajenömik thi̱kuɛnthiŋ kɛ pääri̱ gua̱th mai̱kröbaömi̱ni̱ nyin kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ tin ca mi̱eth PPA-ri̱c kiɛ PPA-depleted diet. Kä gaatkiɛn cua kɛ moc kɛ mi̱eth mi̱ cäät kɛ mi̱eth man. Cu nɛy ɛ ɣai̱pöthethaidhed min PPA-ri̱c diet bɛ cu nööŋni̱ gër rɛy gua̱th mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn kɛnɛ mai̱kröbial pa̱ŋcinal pathwayni̱, kärɔadɛ kɛn tin thi̱ääk kɛ PPA metɛböli̱dhi̱öm kɛnɛ/kiɛ PPA pröda̱kciɔn.
Ŋi̱i̱c ɛmɛ cuɛ lät kɛ FVB/N-Tg(GFAP-GFP)14Mes/J tra̱ni̱thjenik kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r (Ja̱kthɔn Laböratöri̱) min cuɛ prötien pluorethɛn mi̱ tɔ̱c (GFP) nyoth ɛlɔ̱ŋ piny kɔnti̱röl duŋ glia-i̱thpethi̱pik GFAP prömötɛr kɛ guɔ̱ɔ̱r ŋuɔ̱tni̱ nyin Yuni̱berthi̱ti̱ duŋ Thäntral Plöri̱da Ini̱thti̱tuciɔnal Ani̱mal Kɛr kɛnɛ La̱tdɛ UCFI Kɔmmi̱ti̱ (Numberni̱ Prötö202000002). Kɛ kɔr kä mëë ca kɛ ŋok, cua kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ la̱th kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱ rɛy kɛjni̱ kɛ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ 1-5 kä wut kiɛ ciek kɛl kä kɛj kɛl. Kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ cua kɛ moc kɛ mi̱eth ad libitum kɛ mi̱eth mi̱ ca riali̱kä kɛ kɔnti̱röl diet (mödi̱paid open-lɛbel i̱thtandar diet, 16 kcal% mi̱th) kiɛ thɔ̱diöm pröpiönat-tha̱pplɛmɛnted diet (mödi̱paid open-lɛbel i̱thtandar diet, 16 kcal% mi̱th, min tekɛ 5,000 ppm thɔ̱diöm pröpiönat). Kä pek thɔ̱diöm pröpiönat ëë ca la̱t cuɛ pa̱a̱r kɛ 5,000 mg PFA/kg kɛɛliw kä thiɛk kuan. Nɛmɛ ɛ jɛn min di̱tni̱ jɛn kä PPA min ca apprub kɛ läthdɛ lät cie mi̱ ɛ mi̱ gaŋkɛ kuan. Mi̱ görkɛ ɣöö ba ŋi̱i̱c ɛmɛ riali̱kä, kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ tin tekɛ diëëth cua kɛ moc kɛ mi̱eth da̱ŋ rɛw kɛ juɔkni̱ 4 ɛ ŋot /ke̱n kɛn ni̱ kuɛɛn kɛnɛ ɣöö cukɛ ŋot kɛ mi̱ tekɛ ruët damä kɛɛliw. Kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ tin caa dap [kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ ti̱ 22, kɔnti̱röli̱ni̱ 9 (wutni̱ 6, ŋuɔ̱ɔ̱t 3) kɛnɛ PPA 13 (wutni̱ 4, ŋuɔ̱ɔ̱t 9)] cua kɛ woc kä kɛ kɔrɛ cua kɛ ŋot kɛ mi̱ camkɛ mi̱eth mi̱ cäät kɛ mi̱eth damni̱ kɛ päth 5. Kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ tin caa dap cua kɛ thöp kɛ kɔr päthni̱ da̱ŋ 5 kɛnɛ ɣöö cua tin te rɛy jiɛcdiɛn ruuli̱ kɛnɛ ɣöö cua kɛ tok kɛ tɔ̱w rɛy 1.5 ml mai̱kröthɛnti̱ri̱puɔɔg ti̱o̱pni̱ kä -20°C kɛ kɔrɛ cua kɛ naŋ kä -80°C mi̱ ci̱ kööt amääni̱ mëë ci̱ ɣɔ̱th DNA ku thuŋ thuɔ̱k kɛnɛ ɣöö cua mai̱kröbial ni̱kli̱ök athi̱dni̱ woc.
Ɣɔ̱th DNA cua woc kɛ mëë ca lar ɛ prötokɔ̱l mi̱ ca riali̱kä (Caralampöth et al., 2019). Kɛ ciɛk, tin te rɛy jic cua kɛ naŋ kä 500 μl Ini̱bi̱tEX (Kiajen, Kat#/ID: 19593) kɛnɛ ɣöö cua kɛ tɔ̱w ɛ la ti̱ ci̱ kɔ̱c. La̱tdɛ kɛɛ makdhi̱ma̱m duŋ 1-2 fekal pellets kɛ ɣɛktra̱kciɔn. Kä tin te rɛy jic cua kɛ mekani̱kalli̱ ɣömöjeni̱dhed kɛ la̱tdɛ kɛɛ pla̱thtik pɛthtɛl rɛydɛ ɛn ti̱o̱p kɛ no̱o̱ŋdɛ kɛɛ thɔ̱lri̱. Thɛnti̱ri̱puɔɔg tha̱mpuɔli̱ kä 10,000 RCF kɛ minitni̱ 5 kiɛ amääni̱ mi̱ ci̱ tha̱mpuɔli̱ rɔ̱ rep, kɛ kɔrɛ ba thuperna̱tɛn athpi̱rɛt kɛnɛ ɣöö ba pellet nyɔk kɛ la̱th rɛy 250 μl 1× PBS. Matdɛ 250 μl 4.4% tha̱pönin tha̱luciɔn (TCI, pröda̱k nämbär S0019) kä tha̱mpuɔl cie mi̱ ɛ di̱thɛrjɛnt kɛ wuɔ̱c eukaryötik thëll membi̱rani̱. Kä tha̱mpuɔli̱ cua kɛ li̱ɔɔm ɛ määth amääni̱ mëë ci̱kɛ thi̱a̱a̱ŋ kɛnɛ ɣöö cua kɛ la̱th rɛy lëthä duëël kɛ minitni̱ 10. Kɛ kɔrɛ, kɛ ya̱ri̱ yukaryötik thëlli̱, 350 μl ni̱kli̱öth-pi̱w ti̱ thiɛl pi̱w cua kɛ mat kä tha̱mpuɔl, cua kɛ inkubɛted kɛ 30 s, kɛ kɔrɛ cua 12 μl 5 M NaCl mat thi̱n. Kä tha̱mpuɔli̱ kɛ kɔrɛ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 6000 RCF kɛ 5 min. Athpi̱rɛt kä thuperna̱tɛn kɛnɛ ri̱thɔ̱thpɛnd pellet rɛy 100 μl 1X PBS. Mi̱ görkɛ ɣöö ba DNA min te thi̱n woc, matdɛ 100 μl HL-THAN bupper (12.8568 g NaCl, 4 ml 1M MgCl2, 36 ml ni̱kli̱eth-pi̱w ti̱ thiɛl) kɛnɛ 10 μl HL-THAN endhɛm (ArtikDhai̱meth P/N 70910-202). Tha̱mpuɔli̱ cua kɛ li̱ɔɔm ɛ gɔaa kɛ pi̱pɛttiŋ kɛnɛ ɣöö cua kɛ inkubɛted kä 37 °C kɛ 30 min kä 800 rpm kä EppendɔrpTM ThermöMikthɛr C. Kɛ kɔr inkubɛciɔn, thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 6000 RCF kɛ 3 min kɛnɛ ɣöö cua kɛ lak ni̱ kä rɛɛw kɛ 800 μ0X1l kɛnɛ P001. Kɛ jɔakdɛ, cua pellet nyɔk kɛ la̱th rɛy 100 μl 1X PBS.
Baktërial DNA kɛɛliw cua woc kɛ la̱tdɛ kɛɛ New England Baölabni̱ Mönark Jenömik DNA Puri̱pi̱këcin Kit (New England Baölabni̱, Ipi̱thwi̱c, MA, Kat# T3010L). Kä i̱thtandar öperɛtiŋ pröciɛr min ca ŋun kɛɛ kit ɛ mi̱ ca riali̱kä ɛ määth. Inkubɛt kɛnɛ rɔmdɛ piny ni̱kli̱eth-pi̱w ti̱ thiɛl pi̱w kä 60°C ɛ ŋot känɛ ni̱ lät kɛ kui̱ eluciɔn in jɔak. Matdɛ 10 μl Prötienathe K kɛnɛ 3 μl RNathe A kä tha̱mpuɔl kɛl. Kɛ kɔrɛ ba 100 μl Thëll Lai̱thith Bupper mat thi̱n kɛnɛ ɣöö ba li̱ööm ɛ määth. Tha̱mpuɔli̱ kɛ kɔrɛ cua kɛ inkubɛted rɛy EppendɔrpTM ThermöMikthɛr C kä 56°C kɛnɛ 1400 rpm kɛ thaak 1 kɛnɛ ɛ wä kä thaakni̱ 3. Inkubɛted tha̱mpuɔli̱ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 12,000 RCF kɛ minitni̱ 3 kɛnɛ ɣöö cua thuperna̱tɛn kä tha̱mpuɔl kɛl naŋ kä 1.5 mL mai̱kröthɛnti̱ri̱puɔɔg ti̱o̱p mi̱ göl min te 400 μL duŋ baindiŋ tha̱luciɔn. Kä ti̱o̱pni̱ kɛ kɔrɛ cua kɛ pulth vortex kɛ thɛkɔndi̱ni̱ 5-10 kä thɛkɔndi̱ni̱ 1 kamdiɛn. Gɔ̱riɛn kɛɛliw kä li̱ki̱öd min te rɛy tha̱mpuɔlä kɛl (thi̱ääkɛ kɛ 600-700 μL) ɛ wä kä pi̱li̱tɛr karti̱dhi̱ min ca la̱th rɛy ja̱l-kɛ rɛy kɔllekcin ti̱o̱pä. Kä ti̱o̱pni̱ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 1,000 RCF kɛ minitni̱ 3 kɛ jak ini̱cial DNA kä mat kɛnɛ ɣöö kɛ kɔrɛ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 12,000 RCF kɛ minit 1 kɛ wuɔ̱c li̱kuid ëë ci̱ duɔth. Kä tha̱mpuɔl kɔlöm cua naŋ kä kɔllekciɔn ti̱o̱p mi̱ ji̱di̱t kɛnɛ ɣöö cua lak ni̱ kä rɛɛw. Kɛ kui̱ lakdä min nhiam, matdɛ 500 μL duŋ lak bupper kä ti̱o̱p kɛl. Riali̱ ti̱o̱bä kä 3-5 gua̱thni̱ kä kɛ kɔrɛ thɛnti̱ri̱puɔɔg kä 12,000 RCF kɛ minit 1. Kämni li̱kuid raar rɛy kɔllekciɔn ti̱o̱pä kä la̱thni pi̱li̱tɛr kartuc nyɔk rɛy kɔllekciɔn ti̱o̱pä min cäät. Kɛ kui̱ lakdä min rɛwdɛ, matdɛ 500 μL duŋ lak bupper kä pi̱li̱tɛr ɛ thiɛlɛ mi̱ ca ri̱t. Tha̱mpuɔli̱ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 12,000 RCF kɛ minit 1. Gɔ̱ri pi̱li̱tɛr kä 1.5 mL LoBind® ti̱o̱p kɛnɛ ɣöö matdɛ 100 μL duŋ pi̱i̱ni̱ ti̱ thiɛl ni̱kli̱öth ti̱ ca kɔn lëth. Pi̱li̱tɛri̱ cua kɛ inkubɛted kä lëth duëël kɛ minit 1 kä kɛ kɔrɛ cua kɛ thɛnti̱ri̱puɔɔd kä 12,000 RCF kɛ minit 1. Ɛluted DNA cua tɔ̱w kä -80°C.
DNA kɔncentrɛciɔn cua kuanti̱pi̱ed kɛ la̱tdɛ kɛɛ KubitTM 4.0 Pluörömi̱ti̱r. DNA cua riali̱kä kɛ la̱tdɛ kɛɛ KubitTM 1X dsDNA Ɣa̱y Thɛnthi̱ti̱bi̱ti̱ Kit (Cat. No. Q33231) kɛ mëë ca la̱r ɛ ram ëë lätdɛ. DNA fragmɛn bäärä dääkädɛ cua thɛm kɛ la̱tdɛ kɛɛ AglientTM 4150 kiɛ 4200 TapeStɛciɔn. DNA cua riali̱kä kɛ la̱tdɛ kɛɛ AgilentTM Jenömik DNA Reajɛni̱ (Kat. No. 5067-5366) kɛnɛ Jenömik DNA I̱thkri̱i̱nTap (Kat. No. 5067-5365). Lai̱brari̱ riali̱kä cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ Ɣɔdhi̱puɔɔd Nanöpore Tekinölöji̱thni̱TM (ONT) Rapid PCR Barkɔɔdiŋ Kit (SQK-RPB004) kɛ mëë ca la̱r ɛ ram ëë lätdɛ. DNA cua thi̱kuɛnthi̱ kɛ la̱tdɛ kɛɛ ONT GridIONTM Mk1 thi̱kuɛnthɛr kɛ Min106D plöw thëll (R 9.4.1). Thɛkuɛnthiŋ thɛttiŋni̱ cu kɛnɛ: akurɛci̱ mi̱ di̱i̱t kä bɛth kɔlliŋ, mini̱ma̱m q ba̱li̱ö duŋ 9, barkɔɔd thɛtap, kɛnɛ barkɔɔd trim. Tha̱mpuɔli̱ cua kɛ thi̱kuɛnthi̱ kɛ thaakni̱ ti̱ 72, kɛ kɔrɛ cua bɛth kɔl data ni̱ thöp kɛ kui̱ läätdä mi̱ räth kɛnɛ anali̱thi̱th.
Baöinpuɔrmatikni̱ la̱tdɛ cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ ca̱a̱p tëë ca lat ni̱ wän (Greenman et al., 2024). Kä FASTQ pai̱li̱ tëë ca jiek kä thi̱kuɛnthiŋ cua kɛ da̱a̱k rɛy dai̱rɛktɔri̱ kɛ kui̱ tha̱mpuɔlä kɛl. Ɛ ŋot baöinpuɔrmɛtikni̱ anali̱thi̱th, kɛn data ni̱ cua kɛ la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ pai̱plai̱n mi̱ guɔ̱r kɛrɔ̱: kɛ nhiam, kɛn FASTQ pai̱li̱ nyin tha̱mpuɔli̱ cua kɛ mat rɛy FASTQ pai̱li̱ kɛl. Kɛ kɔrɛ, kuën mi̱ ciɛk mi̱ läny 1000 bp cua jɛ lak kɛ la̱tdɛ kɛɛ Piltlɔŋ v. 0.2.1, kɛ parami̱ti̱r kärɔa min ci̱ rɔ gɛr ɛ la -min_lɛŋthi̱ 1000 (Wik, 2024). Ɛ ŋot /ka̱nɛ ni̱ nyɔk kɛ pi̱li̱tɛr, kuën kuali̱ti̱ cua kɔnti̱röl kɛ la̱tdɛ kɛɛ NanöPlot v. 1.41.3 kɛ parami̱ti̱ri̱ ti̱ guɔ̱r kɛrɔ̱: –pa̱thq –plɔtni̱ dɔt –N50 -o
Kɛ kui̱ dääkä tadhönömik, kuën kɛnɛ mat kɔntigni̱ cua kɛ da̱a̱k kɛ la̱tdɛ kɛɛ Kraken2 v. 2.1.2 (Wuud et al., 2019). Generate ri̱pɔ̱tni̱ kɛnɛ output pai̱li̱ kɛ kui̱ kuën kɛnɛ aththembɛli̱, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. La̱tdɛ –use-names opciɔn kɛ anali̱thi̱th kuën kɛnɛ mat ŋɔaani̱. Kä –gzip-kɔmpi̱rɛth kɛnɛ –paired opcini̱ kɛn cua kɛ lɛy kɛ kui̱ kuën thegmɛni̱. Ri̱latib abundanci̱ duŋ tadha rɛy metajenɔmni̱ cua wä mi̱ ca wä kɛ la̱tdɛ kɛɛ Bracken v. 2.8 (Lu et al., 2017). Cuɔ̱kɔ kmer databɛth cak kɛ nhiam min tekɛ bɛthni̱ 1000 kɛ la̱tdɛ kɛɛ bracken-build kɛ parami̱ti̱ri̱ ti̱ guɔ̱r kɛrɔ̱: -d
Ji̱i̱n annötɛciɔn kɛnɛ ri̱lɛtib abundanci̱ ɛthtimëciɔn cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ berciɔn mi̱ ca riali̱kä duŋ prötökɔɔl mëë ca lat ɛ Maranga et al. (Maräŋa kɛnɛ nɛy kɔ̱kiɛn, 2023). Kɛ nhiam, kɔnti̱gni̱ ti̱ ciɛk ni̱ kɛn kä 500 bp cua kɛ woc kä aththembɛli̱ diaal kɛ la̱tdɛ kɛɛ ThekKit v. 2.5.1 (Shen et al., 2016). Kä aththembɛli̱ tëë ca kuany kɛ kɔrɛ cua kɛ mat rɛy pan-metagenöme. Kä kuën in ca lɛp (ORFni̱) cua kɛ ŋic kɛ la̱tdɛ kɛɛ Prödigal v. 1.0.1 (ɛ parallɛl berciɔn duŋ Prödigal v. 2.6.3) kɛ parami̱ti̱ri̱ ti̱ guɔ̱r kɛrɔ̱: -d
Ji̱i̱ni̱ cua kɛ mat kɛɛl kɛ nhiam kɛ mëë ca lar ɛ Kyoto Enthai̱klöpi̱dia duŋ Ji̱i̱ni̱ kɛnɛ Jenɔmni̱ (KEGG) örthölög (KO) identi̱pi̱e̱e̱ri̱ cua kɛ ŋun ɛ eggNOG kɛ pääri̱ ji̱i̱ni̱ tin ŋuan rɛy duɔ̱pdiɛn. Ji̱i̱ni̱ tin thiɛl knɔkkautni̱ kiɛ ji̱i̱ni̱ tin tekɛ knɔkkautni̱ ti̱ ŋuan cua kɛ woc ɛ ŋot anali̱thi̱th. Kä aberig abundance duŋ KO kɛl kä tha̱mpuɔl cua kɛ kɔrɛ kalculët kɛnɛ ɣöö cua i̱thtathti̱thtikal anali̱thi̱th la̱t. PPA mɛtaböli̱dhi̱öm ji̱i̱ni̱ cua kɛ lat cie ɛni̱ ji̱i̱n min ca la̱th ɛ la röw ko00640 rɛy KEGG_Pathway kɔlöm, cuɛ nyothni̱ la̱tdɛ rɛy pröpiönat mëtaböli̱dhi̱öm kɛ mëë ca lar ɛ KEGG. Ji̱i̱ni̱ tin ca ŋa̱c cie mi̱ thi̱ääk kɛ PPA pröda̱kciɔn kɛn cua kɛ gɔ̱r piny rɛy Tha̱pplemɛnteri̱ Tɛbɛl 1 (Reichardt et al., 2014; Yaŋ et al., 2017). Permutɛciɔn thëm cua la̱t kɛ ŋi̱e̱c PPA metɛböli̱dhi̱öm kɛnɛ pröda̱kciɔn ji̱i̱ni̱ tëë cu tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy tha̱mpuɔlä kɛl. Permutëcini̱ ti̱ bathdɔɔri̱ kɛl cua kɛ la̱t kɛ kui̱ ji̱i̱nä kɛl cua anali̱thi̱th. Ɛ p-ba̱li̱ö duŋ 0.05 cua la̱t cie mi̱ ɛ mi̱ ca ŋuɔ̱k kɛ jiek i̱thtathti̱thtikal thi̱gni̱pi̱kan. Pa̱ŋcinal annötɛciɔni̱ cua kɛ la̱th kä ji̱i̱ni̱ kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱ rɛydɛ ɛn ki̱la̱thtɛr min lät kä annötɛciɔni̱ nyin ji̱i̱ni̱ tin cuŋ kɛ kui̱diɛn rɛydɛ ɛn ki̱la̱thtɛr. Tadha min thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ/kiɛ PPA pröda̱kciɔn dɔ̱ŋ ba ŋa̱c ɛ mat kɔntig IDni̱ rɛy Kraken2 min bä raar kä pai̱li̱ kɛ kɔntig IDni̱ ti̱ cäät ti̱ ca rɔm rɛy pa̱ŋcinal annötɛciɔn kɛ la̱tdɛ kɛɛ eggNOG. Ɣɔ̱n thi̱gni̱pi̱kan cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Whitney U thëm mëë ca lat ni̱ wän. Riali̱kä kɛ kui̱ thëm ti̱ ŋuan cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ Benjamini-Ɣɔcberg pröciɛr. Ɛ p-ba̱li̱ö duŋ ≤ 0.05 cua la̱t cie mi̱ ɛ mi̱ ca ŋuɔ̱k kɛ jiek i̱thtathti̱thtikal thi̱gni̱pi̱kan.
Kä dai̱berthi̱ti̱ duŋ gua̱th mai̱kröbaöme duŋ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r cua thɛm kɛ la̱tdɛ kɛɛ Thimpthɔn dai̱berthi̱ti̱ indek. /Thiɛlɛ dääk mi̱ di̱i̱t mi̱ cua guic kam kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱ rɛy ri̱e̱e̱tni̱ jëna̱th kɛnɛ i̱thpethi̱thni̱ ti̱ gööl (p-ba̱li̱ö kɛ kui̱ jëna̱th: 0.18, p-ba̱li̱ö kɛ kui̱ i̱thpethi̱thni̱: 0.16) (Pi̱guur 1). Mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn cua kɛ kɔrɛ pa̱a̱r kɛ la̱tdɛ kɛɛ pri̱nthi̱pɔl kɔmpönɛnt anali̱thi̱th (PCA). Thurɛ 2 nyothɛ buɔ̱n tha̱mpuɔli̱ ɛ pai̱ladiɛn, cuɛ nyoth i̱ cuɛ tekɛ dääk rɛy i̱thpethi̱thni̱ kɔmpi̱öthiciɔn duŋ mai̱kröbaömethni̱ kam PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱. Buɔ̱n ɛmɛ cuɛ kuɛ̈ɛ̈ kä lɛbel jëna̱th, cuɛ lari̱ PPA bɛ tha̱a̱ŋ baktëria ya̱r (Thupplementɛri̱ Fig. 1).
Thurɛ 1. Alpa dai̱berthi̱ti̱ duŋ jenera kɛnɛ i̱thpethi̱thni̱ kɔmpi̱öthiciɔn duŋ muɔth gua̱th mai̱kröbaöme. Bok plɔtni̱ nyothkɛ Thimpthɔn dai̱berthi̱ti̱ indi̱thni̱ nyin jenera (A) kɛnɛ i̱thpethi̱thni̱ (B) rɛy PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱. Signi̱pi̱kan cua jiek kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Whitney U thëm, kɛnɛ riali̱dɛ i̱kä ti̱ ŋuan cua la̱t kɛ la̱tdɛ kɛɛ Benjamini-Ɣɔcberg pröciɛr. ns, p-ba̱li̱ö cuɛ tekɛ mi̱ cuɛ nyoth (p>0.05).
Thurɛ 2. Kä min ci̱ ben raar kä pri̱nthi̱pɔl kɔmpönɛnt anali̱thi̱th duŋ muɔth gua̱th mai̱kröbaöme kɔmpi̱öthiciɔn kä i̱thpethi̱thni̱ lɛbel. Kä pri̱nthi̱pal kɔmpönɛnt anali̱thi̱th plɔt nyothɛ dääk tha̱mpuɔli̱ rɛy pri̱nthi̱pɔl kɔmpönɛni̱kiɛn da̱ŋ rɛw tëë nhiam. Biɛɛl nyothkɛ ta̱a̱ tha̱mpuɔlä: PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ kɛ ti̱ tɔ̱c kɛnɛ kɔnti̱röl kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ kɛ ti̱ yiel. Kɔmpönɛni̱ tin di̱t 1 kɛnɛ 2 kɛn cua kɛ la̱th kä x-axis kɛnɛ y-axis, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱, kɛnɛ ɣöö cua kɛ lat cie mi̱ ɛ ba̱riani̱ rɛci̱ödiɛn min ca lat.
Mi̱ la̱tkɛ RLE tra̱ni̱thpuɔmid kuën data, ɛ mi̱ ci̱ wä piny mi̱ di̱i̱t rɛy mëdian Baktëröideteth/Bathi̱lli̱ rɛci̱ö cua guic rɛy kɔnti̱röl kɛnɛ PPA kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ (kɔnti̱röl: 9.66, PPA: 3.02; p-ba̱li̱ö = 0.0011). Ɛn dääk ɛmɛ bëë kɛ ɣöö ci̱ Baktëröideteth ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ mi̱ pa̱a̱rkɛ kɛ kɔnti̱röli̱ni̱, cieŋni̱ min ɛn dääk ɛmɔ cuɛ tekɛ mi̱ cuɛ nyoth (kɔnti̱röl lotdɛ ni̱ CLR: 5.51, PPA lotdɛ ni̱ CLR: 6.62; p-ba̱li̱ö = 0.054), niɛ gua̱a̱ mɔ Baktëröideteth ŋuandɛ cuɛ ca̱a̱t (kɔnti̱röl mean CLR,6PA:7.7. p-ba̱li̱ö = 0.18).
Anali̱thi̱th duŋ tadhɔnömik membäri̱ ti̱ ŋuan kä gua̱th mai̱kröbaöme cuɛ nyoth i̱ pai̱la̱m 1 kɛnɛ i̱thpethi̱thni̱ 77 cukɛ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t kam PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 2). Kä ŋuan i̱thpethi̱thni̱ 59 rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ cuɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t mi̱ läny min te rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱, niɛ gua̱a̱ mɔ cu ŋuan i̱thpethi̱thni̱ 16 kärɔ̱ rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ cuɛ di̱t ɛlɔ̱ŋ mi̱ läny min te rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ (Pi̱guur 3).
Thurɛ 3. Dääk mi̱ di̱i̱t kä tadha rɛy gua̱th mi̱kröbaöme duŋ PPA kɛnɛ kɔnti̱röl kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱. Bolkanö plɔtni̱ nyothkɛ dääk rɛy ŋuan jenera (A) kiɛ i̱thpethi̱thni̱ (B) kam PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱. Dɔtni̱ ti̱ bo̱o̱r nyothkɛ i̱ thiɛlɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy tadha mi̱ ŋuan. Dotni̱ ti̱ ca biɛl nyothkɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy kä ti̱ ŋuan (p-ba̱li̱ö ≤ 0.05). Kä tadha tin te nhial 20 tin tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuanä kam tha̱mpuɔli̱ kɛn cua kɛ nyoth rɛy mi̱ lual kɛnɛ mi̱ yie̱l mi̱ buay (kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱), kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. Yellow kɛnɛ purpul dɔtni̱ cukɛ tekɛ 2.7 gua̱thni̱ ti̱ ŋuan rɛy kɔnti̱röl kiɛ PPA tha̱mpuɔli̱ mi̱ läny rɛy kɔnti̱röli̱ni̱. Bi̱lɛk dɔtni̱ cuŋkɛ ɛ la tadha kɛ ti̱ ŋuan ti̱ gööl ti̱ ŋuan, kɛ mi̱n CLR dääk kam -1 kɛnɛ 1. P ba̱liömmi̱ cua kɛ kalculët kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Whitney U thëm kɛnɛ ɣöö cua kɛ riali̱kä kɛ thëm ti̱ ŋuan kɛ la̱tdɛ kɛɛ Benjamini-Ɣɔcberg pröciɛr. Bold mean CLR dääkdɛ nyothɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy kä ti̱ ŋuan.
Kɛ kɔr kä mëë ca gua̱th mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn die̱l guäc, cua pa̱ŋcinal annötɛciɔn duŋ mai̱kröbaöme la̱t. Kɛ kɔr kä mëë ca ji̱i̱ni̱ tin kuiy-kuali̱ti̱diɛn woc, cua mat ji̱i̱ni̱ ti̱ gööl ti̱ 378,355 ŋic rɛy tha̱mpuɔli̱ diaal. Kä tra̱ni̱thpuɔmid abundancy duŋ ji̱i̱ni̱ ti̱ti̱ cua la̱t kɛ kui̱ pri̱nthi̱pal kɔmpönɛnt anali̱thi̱th (PCA), kɛnɛ ɣöö cuɛ ben raar ɛ la mi̱ cu nyothni̱ di̱gri̱i̱ mi̱ di̱i̱t kä ki̱la̱thtɛriŋ duŋ tha̱mpuɔli̱ ta̱a̱diɛn min tekä pa̱ŋcinal pröpai̱li̱kiɛn (Pi̱guur 4).
Thurɛ 4. PCA min ci̱ ben raar la̱tdɛ kɛɛ pa̱ŋcinal pröpai̱l duŋ muɔth gua̱th mai̱kröbaöme. Kä PCA plɔt nyothɛ dääk tha̱mpuɔli̱ rɛy kɔmpönɛni̱kiɛn da̱ŋ rɛw tin nhiam. Biɛɛl nyothkɛ ta̱a̱ tha̱mpuɔlä: PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ kɛ ti̱ tɔ̱c kɛnɛ kɔnti̱röl kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ kɛ ti̱ yiel. Kɔmpönɛni̱ tin di̱t 1 kɛnɛ 2 kɛn cua kɛ la̱th kä x-axis kɛnɛ y-axis, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱, kɛnɛ ɣöö cua kɛ lat cie mi̱ ɛ ba̱riani̱ rɛci̱ödiɛn min ca lat.
Cu nɛy ɛ ɣɔ̱n kɛ kɔrɛ ɛn ŋuan KEGG knɔkkautni̱ rɛy tha̱mpuɔli̱ ti̱ gööl. Ɛn matdiɛn kɛɛliw ɛ 3648 knɔkautni̱ ti̱ gööl cua kɛ ŋic, kä kä 196 cukɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ kɛnɛ 106 cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ (Pi̱guur 5). Ɛn mat ji̱i̱ni̱ ti̱ 145 cua kɛ jiek rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ kɛnɛ ji̱i̱ni̱ 61 rɛy PPA tha̱mpuɔli̱, kɛ ti̱ ŋuan ti̱ gööl ti̱ cua ŋa̱c. Dup tin thi̱ääk kɛ lipid kɛnɛ aminöthugar metɛböli̱dhi̱öm cukɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 3). Dup tin thi̱ääk kɛ nai̱tröji̱n mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ tha̱lpär rilay thi̱thtɛmni̱ cukɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 3). Kä ŋuan ji̱i̱ni̱ tin thi̱ääk kɛ ami̱nöthugar/ni̱kli̱ötaid mëtaböli̱dhi̱öm (ko:K21279) kɛnɛ inöthitöl pöthpët mëtaböli̱dhi̱öm (ko:K07291) cuɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ (Pi̱guur 5). Kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ cuɛ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ bɛndhöat mëtaböli̱dhi̱öm (kö:K22270), nai̱tröji̱n mëtaböli̱dhi̱öm (kö:K00368), kɛnɛ glaiköli̱thi̱th/gluköneöjenethi̱th (kö:K00131) (Pi̱guur 5).
Fig. 5. Dääk mi̱ di̱i̱t kä KOni̱ rɛy gua̱th mi̱kröbaöme duŋ PPA kɛnɛ kɔnti̱röl kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱. Kä bolkanö plɔt cuɛ nyothni̱ dääk rɛy buni̱ pa̱ŋcinal ti̱ ŋuan (KOni̱). Grey dɔtni̱ nyothkɛ KOni̱ min ŋuandiɛn cuɛ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t kam tha̱mpuɔli̱ (p-ba̱li̱ö > 0.05). Dotni̱ ti̱ ca biɛl nyothkɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy kä ti̱ ŋuan (p-ba̱li̱ö ≤ 0.05). Kä 20 KOni̱ tin tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuanä kam tha̱mpuɔli̱ ta̱a̱diɛn cua kɛ nyoth rɛy mi̱lual kɛnɛ mi̱lual mi̱ buay, mi̱ cu röm kɛ kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. Yellow kɛnɛ purple dots nyothkɛ KOni̱ tin cu tekɛ 2.7-ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ ŋuan rɛy kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱, kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. Bi̱lɛk dɔtni̱ nyothkɛ KOni̱ kɛ ti̱ ŋuan ti̱ gööl ti̱ ŋuan, kɛ mi̱n CLR dääk kam -1 kɛnɛ 1. P ba̱liömmi̱ cua kɛ kalculët kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Whitney U thëm kɛnɛ ɣöö cua kɛ riali̱kä kɛ pääri̱ ti̱ ŋuan kɛ la̱tdɛ kɛɛ Benjamini-Ɣöchberg pröciɛr. NaN nyothɛ jɛ ɛn ɣöö KO /cɛ te rɛy duɔ̱p in wä rɛy KEGG. Bold lotdɛ ni̱ CLR dääk ba̱liömmi̱ nyothɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy kä ti̱ ŋuan. Kɛ kui̱ lääri̱ diaal kɛ kui̱ dupni̱ tin ca gɔ̱r piny kä KOni̱, guic Tha̱pplemɛnteri̱ Tɛbɛl 3.
Rɛy annötɛted ji̱i̱ni̱, 1601 ji̱i̱ni̱ cukɛ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t mi̱ cu ŋuan kam tha̱mpuɔli̱ (p ≤ 0.05), kɛ ji̱i̱n kɛl cuɛ tekɛ mi̱ tɔt mi̱ 2.7-ni̱ kärɔa mi̱ ci̱ ŋuan. Kä ji̱i̱ni̱ ti̱ti̱, ji̱i̱ni̱ 4 cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ kɛnɛ ji̱i̱ni̱ 1597 cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱. Kɛ ɣöö PPA tëkɛ ciɛŋ anti̱mikröbial, cua ɣɔ̱n kɛ ŋuan PPA metɛböli̱dhi̱öm kɛnɛ pröda̱kciɔn ji̱i̱ni̱ kam tha̱mpuɔli̱. Rɛy 1332 PPA metɛböli̱dhi̱öm-related ji̱i̱ni̱, 27 ji̱i̱ni̱ cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ kɛnɛ ji̱i̱ni̱ 12 cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱. Rɛy 223 PPA pröda̱kciɔn-related ji̱i̱ni̱, 1 ji̱i̱n cuɛ tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱. Thurɛ 6A cuɛ räth ɛ nyoth ɛn ɣöö ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ tin te rɛy PPA mëtaböli̱dhi̱öm, kɛ ta̱a̱ mi̱ di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ kɛnɛ di̱tdɛ min di̱i̱t, niɛ gua̱a̱ mɔ Thurɛ 6B cuɛ ji̱i̱ni̱ kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱ nyoth kɛ ta̱a̱ mi̱ di̱i̱t mi̱ cua guic rɛy PPA tha̱mpuɔli̱.
Fig. 6. Dääk mi̱ di̱i̱t kä PPA-related ji̱i̱ni̱ rɛy muɔth gua̱th mai̱kröbaöme. Bolkanö plɔtni̱ nyothkɛ dääk rɛy ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm (A) kɛnɛ PPA pröda̱kciɔn (B). Grey dɔtni̱ nyothkɛ ji̱i̱ni̱ tin ŋuandiɛn cuɛ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t kam tha̱mpuɔli̱ (p-ba̱li̱ö > 0.05). Dotni̱ ti̱ ca biɛl nyothkɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy kä ti̱ ŋuan (p-ba̱li̱ö ≤ 0.05). Kä ji̱i̱ni̱ ti̱ 20 tin tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuandiɛn cua kɛ nyoth rɛy mi̱ lual kɛnɛ mi̱ yie̱l mi̱ buay (kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱), kɛ̈l kɛ̈ɛ̈li̱. Kä ŋuan dɔtni̱ ti̱ yiel kɛnɛ ti̱ tɔ̱c cuɛ kuɛ̈ɛ̈ ni̱ jɛn kä 2.7 gua̱thni̱ ti̱ ŋuan rɛy kɔnti̱röl kɛnɛ PPA tha̱mpuɔli̱ mi̱ läny rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱. Bi̱lɛk dɔtni̱ cuŋkɛ ɛ la ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ gööl ti̱ ŋuan, kɛ min te kam CLR dääk kam -1 kɛnɛ 1. P ba̱liömmi̱ cua kɛ kalculët kɛ la̱tdɛ kɛɛ Mann-Whitney U thëm kɛnɛ ɣöö cua kɛ riali̱kä kɛ pääri̱ ti̱ ŋuan kɛ la̱tdɛ kɛɛ Benjamini-Ɣɔcberg pröciɛr. Ji̱i̱ni̱ cukɛ röm kɛ ji̱i̱ni̱ tin cuŋ kɛ kui̱diɛn rɛy nɔ̱n-redundant ji̱i̱n katalɔg. Ciööt Ji̱i̱ni̱ tekɛ KEGG thi̱i̱mbuɔl mi̱ nyooth KO ji̱i̱n. Bold mean CLR dääkdiɛn nyothɛ ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ gööl ti̱ ŋuan. Ɛn da̱th (-) nyothɛ jɛ i̱ thiɛlɛ thi̱i̱mbuɔl kɛ kui̱ ji̱i̱nä rɛy KEGG databɛth.
Tadha kɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ/kiɛ pröda̱kciɔn cua kɛ ŋa̱c ɛ päär kɛ tadhönömik ai̱denti̱ti̱ duŋ kɔntigni̱ kɛ kɔntig ID duŋ ji̱i̱nä. Kä lɛbel jëna̱th, cua jenera 130 jiek i̱ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ jenera 61 cua kɛ jiek i̱ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA pröda̱kciɔn (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 4). Cieŋni̱ min, thiɛlɛ jenera mi̱ cuɛ nyothni̱ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuandɛ (p>0.05).
Kä lɛbel i̱thpethi̱thni̱, baktëria i̱thpethi̱thni̱ 144 cua kɛ jiek i̱ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ baktëria i̱thpethi̱thni̱ 68 cua kɛ jiek i̱ tekɛ ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA pröda̱kciɔn (Thupplemɛnteri̱ Tɛbɛl 5). Rɛy PPA metɛbölai̱dhɛri̱, baktëria bädäk cukɛ nyoth i̱ ci̱kɛ rɔ̱ re̱p ɛ lɔ̱ŋ rɛy ŋuandiɛn kam tha̱mpuɔli̱, kɛnɛ ɣöö kɛndiaal cukɛ nyoth i̱ ci̱kɛ rɔ̱ gɛr rɛy läätdä (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 6). Kɛn PPA metɛbölaidhɛri̱ diaal tëë ca ŋa̱c kɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuandiɛn cukɛ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱. I̱thpethi̱thni̱-lɛbel ki̱la̱ththi̱pi̱këcin cuɛ nyoth i̱ cuŋkɛ ɛ la jenera min thiɛlɛ dääk mi̱ di̱i̱t kam tha̱mpuɔli̱ ta̱a̱diɛn, cu määni̱ Baktëröidni̱ ti̱ ŋuan kɛnɛ Ruminökɔkka̱th i̱thpethi̱thni̱, cie mi̱ cie Dunkania duböi̱th, Mai̱thöbakteri̱öm enterika, Mönökökka̱th pektinölai̱tika̱th, kɛnɛ Alkali̱jeni̱ pöli̱mörpa. Rɛy PPA-pröda̱kciɔn baktëria, baktëria da̱ŋ ŋuaan cukɛ dääk mi̱ di̱i̱t nyoth rɛy ŋuanä kam tha̱mpuɔli̱. I̱thpethi̱thni̱ tin tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuandiɛn cu määni̱ Baktëröideth nöböröthi̱, Dunkania duboith, Mai̱ktöbakteri̱öm enteritidith, kɛnɛ Ruminökɔkka̱th böbi̱th.
Rɛy ŋi̱i̱cä nɛmɛ, cua ɣɔ̱n i̱ min no̱o̱ŋ PPA ɛ mi̱ ca nyoth kä gua̱th mai̱kröbaöta duŋ kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱. PPA bɛ luɔc ti̱ gööl nööŋ rɛy baktëria kɛ ɣöö jɛn la̱tkɛ jɛ ɛ tha̱a̱ŋ i̱thpethi̱thni̱, lätdɛ cie gua̱a̱th in jiëkɛ kuän thi̱n ɛ i̱thpethi̱thni̱ kɔ̱kiɛn, kiɛ tëkɛ anti̱mikröbial i̱pɛktni̱. Kɛ kui̱c ɛmɔ, matdɛ rɛy gua̱th in te rɛy jiɛc kɛ rɛy mi̱eth mi̱ ca mat thi̱n dɔ̱ŋ bɛ tekɛ ti̱ gööl ti̱ bɛ nööŋ ɛ kuɛ di̱t kä ɣöö bɛ rɔ lot, bɛ rɔ lot, kɛnɛ lua̱ŋdɛ kɛ läthdɛ lät cie mi̱ ɛ gua̱a̱th in tuɔɔk nutrient thi̱n. Thɛnthi̱ti̱b baktëria i̱thpethi̱thni̱ dɔ̱ŋ ba kɛ woc kɛnɛ ɣöö ba kɛ guäl ɛ tin bumni̱ kɛn kä PPA kiɛ bi̱ kɛn ɛ luäŋ kɛ läth lät cie gua̱a̱th in tuɔɔk kuan thi̱n, bɛ cu nööŋni̱ gër rɛy kɔmpi̱öthiciɔn duŋ gua̱th mai̱kröbaöta. Kä min ci̱ ben raar kä kɔn cuɛ nyothni̱ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn duŋni̱ ɣöö cuɛ thiɛl mi̱ cɛ gɛr kä mai̱kröbial dai̱berthi̱ti̱ kɛɛliw. Kä min di̱tni̱ jɛn cua guic kä lɛbel i̱thpethi̱thni̱, kɛ tadha ti̱ läny 70 ti̱ cu tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuanä kam PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ (Thupplementɛri̱ Tɛbɛl 2). Ɛ wä nhiam kɛ di̱l guec kä min ca mat kä PPA-ɛkpöthɛd tha̱mpuɔli̱ cuɛ nyothni̱ ɣe̱ti̱röjenei̱ti̱ mi̱ di̱i̱t kä mai̱kröbial i̱thpethi̱thni̱ mi̱ pa̱a̱rkɛ kɛ tha̱mpuɔli̱ tin /ka̱n ɣɛkpöthɛd, cuɛ lari̱ PPA dɔ̱ŋ bɛ ciɛŋ pieth baktëria jakä di̱t kɛnɛ ɣöö bɛ baktëria puɔ̱pulëcini̱ jakä kuiy min bi̱ kään rɛy PPA-ri̱c enba̱rɔnmɛni̱. Kɛɛ jɔakdɛ, PPA dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ gër mi̱ ca kuany ni̱ ɣöö bɛ cu ya̱r ni̱ gua̱th mai̱kröbaöta dai̱berthi̱ti̱.
Kuan tin laa gaŋkɛ ciee kɛɛ PPA caa kɛ kɔn nyoth ɛn ɣöö laa kɛn gua̱th tin tä rɛy jiɛc ɛ gɛɛr ɛ /cɛ kuak diaal tin tä rɛydiɛn ya̱r (Nagpal et al., 2021). Ɛn wa̱nɛ, cua guic ɛ la dääk mi̱ di̱i̱t ɛlɔ̱ŋ kam Baktëröideteth i̱thpethi̱thni̱ rɛydɛ ɛn pai̱la̱m Baktëröideteth (mëë ŋa̱ckɛ ni̱ wal cie Baktëröideteth), min cu tekɛ luɔt mi̱ di̱i̱t rɛy PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱. Ɛn rëp baktëröidni̱ i̱thpethi̱thni̱ ti̱ ŋuan ɛ mi̱ thi̱ääk kɛ rëp kä ɣöö bi̱ muka̱th wä piny, min dɔ̱ŋ bɛ cu jakä bɛc kɛ juey kɛnɛ ɣöö bɛ cu jakä bɛc (Kɔrni̱k et al., 2015; Dethai̱ et al., 2016; Pendhöl et al., 2019). Ŋi̱i̱c kɛl cuɛ jiek ɛn ɣöö kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r mi̱ pay dap mi̱ ca jakä gɔaa kɛ Baktëröidheth pragili̱th cuɛ ciɛŋ thöcial nyoth ti̱ ti̱mkɛ auti̱dhi̱m i̱thpekti̱ra̱m di̱thɔrderi̱ (ASD) (Karmel et al., 2023), kɛnɛ ŋi̱i̱cni̱ kɔ̱kiɛn cua nyoth i̱ Baktëröidheth i̱thpethi̱thni̱ de kɛn lät pua̱a̱ny ran gɛr kɛnɛ ɣöö bɛ cu nööŋni̱ ɣöö bi̱ karrödai̱mmuun alGi̱öpai̱lu inpla̱mɛtɔri̱,. 2019). I̱thpethi̱thni̱ tin tekä jenera Ruminökɔkka̱th, Prebötella, kɛnɛ Parabaktëröidni̱ cukɛ rɔ̱ re̱p ɛ lɔ̱ŋ rɛy kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ tëë ca la̱th kä PPA (Koretti et al., 2018). Tha̱a̱ŋ Ruminökɔkka̱th i̱thpethi̱thni̱ kɛn thi̱ääk kɛ jua̱th ce̱tkɛ mi̱ cie juey Kröhn'ä kɛ no̱o̱ŋdɛ kɛ pröinpla̱mɛtɔri̱ thai̱tökini̱ (Ɣenke et al., 2019), niɛ gua̱a̱ mɔ Prebötella i̱thpethi̱thni̱ ce̱tkɛ mi̱ cie Prebötella yumani kɛn thi̱ääk kɛ jua̱th metɛbölik ce̱tkɛ mi̱ cie ɣai̱pertɛnciɔn kɛnɛ inthuli̱i̱n et al2 thɛnthi̱ti̱bi̱ti̱.0 2017). Kɛ jɔakdɛ, cua jiek ɛn rɛci̱ö duŋ Baktëröideteth (mëë ŋa̱ckɛ ni̱ wal cie Pi̱rmikuteth) ɛ wä kä Baktëröideteth cuɛ kuɛ̈ɛ̈ ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r mi̱ läny rɛy kɔnti̱röl kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r kɛ kui̱ kä ɣöö ci̱ baktëröideteth i̱thpethi̱thni̱ ti̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ. Rëci̱ö ɛmɛ cua kɔn nyoth ni̱ wän i̱ jɛn ɛ mi̱ gɔa mi̱ nyooth ɣöö ɛ ɣömiöthtathith rɛy jiɛc, kɛnɛ ɣöö min ci̱ rɔ ya̱r rɛy rɛci̱ö ɛmɛ cua mat kɛ jua̱th ti̱ gööl (Turpin et al., 2016; Takedhawa et al., 2021; An et al., 2023), cu määni̱ jua̱th tin la jiëc rɛy jiɛc (Stö,20.20). Kɛ matdiɛn kɛɛl, i̱thpethi̱thni̱ nyin pai̱la̱m Baktëröideteth cuɛ jɔɔc i̱ ca ya̱r ɛlɔ̱ŋ ɛ dietary PPA mi̱ ca kap nhial. Nɛmɛ dɔ̱ŋ bɛ tuɔɔk kɛ kui̱ kä ɣöö bɛ PPA luäŋ kɛ ruɔ̱t ɛlɔ̱ŋ kiɛ lua̱ŋdɛ kɛ läthdɛ lät kɛ PPA cie gua̱a̱th in tuɔɔk enerji̱ thi̱n, min cua nyoth i̱ jɛn ɛ thuɔ̱k kä i̱thpethi̱thni̱ kɛl, Ɣöylethella enöcea (Ɣi̱tch et al., 2022). Duɔ̱ɔ̱p in dɔ̱ŋ, ɛn maternal PPA ɣɛkpöciɔn dɔ̱ŋ bɛ pieth gatdä jakä di̱t kɛ jakdɛ kä ɣöö bi̱ gaat muɔth ku lɛ thia̱k kɛ baktɛröideteth kɔlönaidhɛciɔn; cieŋni̱ min, ŋi̱i̱cda min ca riali̱kä /känɛ nhök i̱ ba thɛm mi̱ ce̱tkɛ nɔ.
Metajenömik kɔntɛnt aththethmɛn cuɛ nyothni̱ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kɛnɛ pröda̱kciɔn, kɛ PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r cuɛ nyothni̱ ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ tekɛ luäŋ kɛ kui̱ PPA pröda̱kciɔn, niɛ gua̱a̱ mɔ nɔ̱n-PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r cuɛ nyothni̱ ŋuan PAA metɛböli̱dhi̱öm kɛ kui̱dɛ (Pig6). Ti̱ti̱ ci̱ ben raar cua lari̱ min ci̱ tuɔɔk kä PPA kä mai̱kröbial kɔmpi̱öthiciɔn dɔ̱ŋ /ciɛɛ jɛn kärɔa kɛ kui̱ la̱tdɛ, mi̱ /ciɛɛ jɛn, bi̱ ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm bɛ yi̱k nyoth i̱ ŋuandiɛn ɛlɔ̱ŋ rɛy gua̱th mai̱kröbaöme duŋ PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r. Lat kɛl ɛ jɛn ɣöö PPA la no̱o̱ŋɛ baktëria mi̱ ŋuan kɛ nhiamdɛ kɛ rɛy anti̱mikröbial i̱pɛktni̱kɛ ni̱ ɣöö bɛ lät ɛ baktëria cie nutriɛn. Ŋi̱i̱cni̱ tëë nhiam cua nyoth i̱ PPA gaŋɛ pieth Thalmönella Taipi̱muriöm rɛy duɔ̱p mi̱ di̱t-kä dɔ̱th (Jakɔbthɔn et al., 2018). Mi̱ ca PPA la̱th rɛy gua̱th mi̱ di̱i̱t dɔ̱ŋ bɛ baktëria kuany min bi̱ rɔ luäŋ kɛ ga̱ŋ kɛ ciɛŋ anti̱mikröbial kɛnɛ ɣöö dɔ̱ŋ /cɛ rɔ bi̱ luäŋ kɛ metɛbölaidhe kiɛ bɛ cu nööŋ. Cie cäätdɛ, Parabaktëröidni̱ i̱thpethi̱thni̱ ti̱ ŋuan cukɛ nyoth i̱ ŋuankɛ ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱, duŋni̱ ɣöö cuɛ thiɛl ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm kiɛ pröda̱kciɔn cua kɛ jiek (Thupplementɛri̱ Tɛbɛli̱ 2, 4, kɛnɛ 5). Ɛ wä nhiam, PPA pröda̱kciɔn cie mi̱ ɛ permɛntecin bai̱pröda̱k ɛ mi̱ ca däk piny ɛlɔ̱ŋ kam baktëria ti̱ gööl (Gɔndhaledh-Garcia et al., 2017). Baktëria dai̱berthi̱ti̱ mi̱ di̱i̱t dɔ̱ŋ bɛ cua luɔt kä ɣöö bi̱ ji̱i̱ni̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ (Aberina et al., 2020). Ɛ wä nhiam, ɛ 27 (2.14%) kärɔ̱ kä ji̱i̱ni̱ ti̱ 1332 cua kɛ mar i̱ kɛn ji̱i̱ni̱ ti̱ thi̱ääk kärɔ̱ kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm. Ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mɛtaböli̱dhi̱öm kɛn bä tekɛ rɛy dupni̱ mɛtabölik kɔ̱kiɛn. Nɛmɛ cuɛ nyoth ɛ räth ɛn ɣöö ŋuan ji̱i̱ni̱ tin te rɛy PPA mëtaböli̱dhi̱öm cuɛ di̱t rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱; ji̱i̱ni̱ ti̱ti̱ dɔ̱ŋ bi̱ kɛ lät rɛy dupni̱ tin /ci̱ bi̱ ben raar rɛy läätdä PPA kiɛ ta̱a̱dɛ cie mi̱ ɛ bai̱pröda̱k. Rɛy kä nɛmɛ, ɛ ji̱i̱n kɛl kärɔa mi̱ thi̱ääk kɛ PPA jenerɛciɔn cuɛ nyothni̱ dääk mi̱ di̱i̱t rɛy ŋuanä kam tha̱mpuɔli̱. Mi̱ gua̱c kɛ ji̱i̱ni̱ tin thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm, markɛr ji̱i̱ni̱ kɛ kui̱ PPA pröda̱kciɔn cua kɛ kuany kɛ ɣöö kɛn cukɛ te rɛy duɔ̱p baktëria kɛ kui̱ PPA pröda̱kciɔn. Rɛy PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱, i̱thpethi̱thni̱ diaal cua kɛ jiek i̱ ci̱ ŋuandiɛn rɔ rep ɛ lɔ̱ŋ kɛnɛ lua̱ŋdiɛn kɛ no̱o̱ŋdiɛn kɛ PPA. Nɛmɛ luäkɛ min ca lar i̱ PPAni̱ bi̱ kɛn PPA pröda̱kcini̱ kuany kɛnɛ ɣöö kɛ kui̱c ɛmɔ cua mar i̱ PPA pröda̱kciɔn kapaci̱ti̱ bɛ rɔ rep. Cieŋni̱ min, ji̱i̱n abundancy /cɛ lot ni̱ ɣöö bɛ thi̱ëëk kɛ ji̱i̱n ëë ca nyoth; kɛ kui̱c ɛmɔ, cieŋni̱ min ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan ti̱ thi̱ääk kɛ PPA mëtaböli̱dhi̱öm ɛ mi̱ di̱i̱t rɛy kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱, kä rɛt ëë ca nyoth dɔ̱ŋ bɛ tekɛ dääk (Shi et al., 2014). Mi̱ görkɛ ɣöö ba maar kam kä min ci̱ PPA-pröda̱kciɔn ji̱i̱ni̱ kɛnɛ PPA pröda̱kciɔn ŋa̱c, ŋi̱i̱cni̱ kɛ nyuɔ̱th ji̱i̱ni̱ tin te rɛy PPA pröda̱kciɔn kɛn görkɛ.
Pa̱ŋcinal annötɛciɔn duŋ PPA kɛnɛ kɔnti̱röl metajenɔmni̱ cuɛ tha̱a̱ŋ dääkä nyoth. PCA anali̱thi̱th duŋ ji̱i̱nä min te rɛydɛ cuɛ nyoth i̱ tekɛ buɔ̱n ti̱ gööl kam PPA kɛnɛ kɔnti̱röl tha̱mpuɔli̱ (Pi̱guur 5). Rɛy-tha̱mpuɔlä mi̱ ca mat kɛɛl cuɛ nyoth i̱ kɔnti̱röl ji̱i̱n kɔntɛn cuɛ tekɛ dääk mi̱ di̱i̱t, niɛ gua̱a̱ mɔ PPA tha̱mpuɔli̱ cukɛ rɔ̱ mat kɛɛl. Ki̱la̱thtɛriŋ ɛ ji̱i̱n min te rɛydɛ cua pa̱a̱r kɛ ki̱la̱thtɛriŋ ɛ i̱thpethi̱thni̱ kɔmpi̱öthiciɔn. Kɛɛ jɔakdɛ, dääk rɛy dupni̱ ti̱ ŋuan kɛn cukɛ tekɛ gër rɛy ŋuan i̱thpethi̱thni̱ ti̱ caa lɛy kɛnɛ i̱thtrainni̱ rɛydiɛn. Rɛy PPA tha̱mpuɔli̱, dup rɛw ti̱ cu ŋuan ɛlɔ̱ŋ cukɛ thi̱ëëk kɛ aminöthugar/ni̱kli̱ötaid thukär mëtaböli̱dhi̱öm (ko:K21279) kɛnɛ dup lipid mëtaböli̱dhi̱öm ti̱ ŋuan (ko:K00647, ko:K03801; Tha̱pplementɛri̱ Tɛbɛl 3). Ji̱i̱ni̱ tin thi̱ääk kɛ ko:K21279 kɛn ŋa̱c kɛ i̱ thi̱ääk kɛ jëna̱th Baktëröidaidni̱, kɛl kä jenera min tekɛ nämbär i̱thpethi̱thni̱ ti̱ ŋuan ɛlɔ̱ŋ rɛy PPA tha̱mpuɔli̱. Ɛndhɛm ɛmɛ derɛ min la gaŋkɛ pua̱ny ran woc kɛ nyuɔ̱thdɛ kɛɛ kapthular pöli̱thacaraidni̱ (Wang et al., 2008). Nɛmɛ dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ rëp Baktëröideteth mëë ca guic rɛy PPA-ɛkpöthɛd kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱. Nɛmɛ cuɛ rëp pɛtti̱ athi̱d thi̱nthethi̱th min ca guic rɛy PPA mai̱kröbaöme. Baktëria lätdɛ kɛɛ FASIIko:K00647 (fabB) duɔ̱ɔ̱p in no̱o̱ŋ pɛtti̱ athi̱d, min dɔ̱ŋ bɛ tekɛ luäŋ mi̱ di̱i̱t rɛy duɔ̱p mɛtabölik (Yao kɛnɛ Rɔk, 2015; Jɔ̱ɔ̱nthɔn et al., 2020), kɛnɛ ɣöö min gɛɛrɔ rɛy lipid mɛtaböli̱dhi̱öm dɔ̱ŋ bɛ tekɛ luäŋ rɛy nio̱rödebelömɛn (Yu20 et al., 20). Duɔ̱ɔ̱p dɔ̱diɛn mi̱ nyooth ɣöö ci̱ ŋuan rɔ rep rɛy PPA tha̱mpuɔli̱ cua i̱thtɛrɔid ɣɔ̱rmɔn baöthänthethi̱th (ko:K12343). Tëë kɛ mi̱ nyoothɛ ɛn ɣöö tëë kɛ mi̱ gua̱c kam lua̱ŋ in tä rɛy jiɛc mai̱krɔbaɔta kɛ ɣöö bɛ ɣɔ̱rmɔn lɛbeli̱ gɛr kɛnɛ ɣöö bɛ lɛbeli̱ ɣɔ̱rmɔnä gɛr, ciee kɛ mi̱ ci̱ ithtɛrɔid lɛbeli̱ rɔ̱ jiɛc nhial dɔ̱ŋ bɛ ku lɛ tä kɛ mi̱ bɛc mi̱ bɛc kä puɔlä pua̱a̱ny (Tetel et al., 2018).
Ŋi̱i̱c ɛmɛ /cɛ thil pek kɛnɛ tin ca guic. Ɛn dääk in di̱i̱t ɛ jɛn ɣöö /ka̱nɛ la̱t kɛ thëm pi̱thi̱ölöji̱kal duŋ leeni̱. Kɛ kui̱c ɛmɔ, jɛn /cɛ rɔ lot kɛ guutdɛ mi̱ ci̱ rɔ gɛr rɛy mai̱kröbaöme ɛ mi̱ thi̱ääk kɛ ɛni̱ juey. Mi̱ dɔ̱diɛn mi̱ cua guic ɛ jɛn ɣöö kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱ri̱ rɛy ŋi̱i̱cä ɛmɛ cua kɛ moc kɛ mi̱eth mi̱ cäät kɛ mi̱eth man. Ŋi̱i̱cni̱ tin bi̱ ben kɛ kɔrɛ dɔ̱ŋ bi̱ kɛn ɛ ŋa̱c mi̱ mi̱ ci̱ PPA-ri̱c mi̱ethdɛ rɔ gɛr kä mi̱eth mi̱ thiɛl PPA bɛ min bɛ nööŋ kä mai̱kröbaöme jakä gɔaa. Kɛl mi̱ dak kä ŋi̱i̱cda, ce̱tkɛ ti̱ ŋuan kɔ̱kiɛn, ɛ jɛn pek tha̱mpuɔlä min kuiy. Cieŋni̱ min guutdɛ mi̱ lot rɔ dɔ̱ŋ ba nööŋ, ɛn tha̱mpuɔl in di̱i̱t bɛ ŋuni̱ i̱thtathti̱thtikal buɔ̱m mi̱ di̱i̱t mi̱ ca min ci̱ ben raar diel guec. Kɔn bä tiit kɔnɛ kɛ kui̱ kä ɣöö ba guutdɛ nööŋ kɛ kui̱ matdä kam min gɛɛrɔ rɛy gua̱th mi̱kröbaöme kɛnɛ ɛni̱ juey (Yap et al., 2021). Kä tin jak naath kä diɛɛr ɛ cu määni̱ run, wut kiɛ ciek, kɛnɛ mi̱eth de kɛn ta̱a̱ mai̱kröörgani̱dhi̱ömni̱ gɛr ɛlɔ̱ŋ. Ti̱ti̱ dɔ̱ŋ bi̱ kɛn lat ni̱ tin /ci̱ rɔ̱ lot kä ca guic rɛy buɔkni̱ kɛ kui̱ matdä gua̱th mi̱kröbaöme kɛ jua̱th ti̱ gööl (Jɔ̱ɔ̱nthɔn et al., 2019; Lagod kɛnɛ Nather, 2023). Cie cäätdɛ, ji̱ jëna̱th Baktëröideteth cua kɛ nyoth i̱ ci̱kɛ rɔ̱ re̱p kiɛ ci̱kɛ kuɛ̈ɛ̈ rɛy leeni̱ kɛnɛ naath tin tekɛ ASD (Anjɛli̱th et al., 2013; Kuthak et al., 2017). Päärɛ, ŋi̱i̱cni̱ kɛ kui̱ kä tin te rɛy jiɛc rɛy nɛɛni̱ tin tekɛ jua̱th tin la jiɛckɛ rɛy jiɛc cua jiek ɛn ɣöö rëpkɛ kɛnɛ kuɛ̈ɛ̈diɛn rɛy tadha mi̱ cäät (Walters et al., 2014; Pörbeth et al., 2018; Upadhyay et al., 2023). Kɛ ɣöö ba min no̱o̱ŋ dääk wutni̱ kɛnɛ män jakä kuiy, cua kɔ ɣɔ̱n ɛn ɣöö bi̱ wutni̱ kɛnɛ män cuɔ̱ŋ ɛ päär kɛ ɣöö bi̱ dääkdiɛn kulɛ ben ɛ la mi̱eth. Riɛk kɛl kä pa̱ŋcinal annötɛciɔn ɛ wuɔ̱c ji̱i̱n thi̱kuɛnthi̱ min ci̱ duɔth. Ji̱i̱n ki̱la̱thtɛriŋ methɔdä dan go̱o̱rɛ 95% thi̱kuɛnthi̱ ai̱denti̱ti̱ kɛnɛ 85% bäärä mi̱ cäät, cie mi̱ cie 90% ali̱gnmɛn kɔbɛrɛj kɛ wuɔ̱c ki̱la̱thtɛriŋ mi̱ kac. Cieŋni̱ min, rɛy tha̱a̱ŋ gua̱thni̱, cua COGni̱ guic kɛ annötɛciɔni̱ ti̱ cäät (c.d., MUT) (Pig. 6). Ŋi̱i̱cni̱ kɔ̱kiɛn cua kɛ go̱r kɛ ŋäcdiɛn mi̱ kɛn örthölögni̱ ti̱ti̱ tekɛ dääk, thi̱ääk kɛ jenera mi̱ ca lɛy, kiɛ mi̱ nɛmɛ ɛ mi̱ gaŋ ji̱i̱n ki̱la̱thtɛriŋ apprɔɔc. Dɔ̱diɛn mi̱ tekɛ guut kä pa̱ŋcinal annötɛciɔn ɛ mi̱ tekɛ lua̱ŋ mi̱ ca da̱a̱k ɛ ji̱äk; kä baktërial ji̱i̱n mmdA ɛ endhɛm mi̱ ŋa̱ckɛ mi̱ te rɛy pröpiönat thi̱nthethi̱th, duŋni̱ ɣöö KEGG /cɛ jɛ mat kɛ pröpiönat metɛbölik pathway. Mi̱ gua̱c, ɛn scpB kɛnɛ mmcD örthölögni̱ kɛn thi̱ääk kɛn. Kä nämbär in di̱i̱t kä ji̱i̱ni̱ ɛ thiɛlɛ mi̱ ca lɛy kɛ knɔkkautni̱ dɔ̱ŋ bɛ cu nööŋni̱ ɣöö /cɛ bi̱ luäŋ kɛ ŋi̱e̱c PPA-related ji̱i̱ni̱ mi̱ ca ji̱i̱ni̱ ti̱ ŋuan guic. Ŋi̱i̱cni̱ tin bi̱ ben kɛ kɔrɛ bi̱ kɛn luäk jiek kä metatranthkriptöm anali̱thi̱th, min bi̱ ŋuni̱ ŋäc mi̱ di̱i̱t kɛ kui̱ ciɛŋni̱ pa̱ŋcinal duŋ gua̱th mai̱kröbaöta kɛnɛ röm ji̱i̱nä kɛ nyuɔ̱thdiɛn kɛ min bi̱ ben raar piny. Kɛ kui̱ ŋi̱i̱cni̱ tin tekɛ di̱thɔrderi̱ ti̱ caa lɛy kä nio̱rödebelömɛntal kiɛ jua̱th tin la tuɔɔk rɛy jiɛc, pi̱thi̱ölöji̱kal kɛnɛ ciɛŋ leeni̱ tin görkɛ ɣöö ba gër rɛy mai̱kröbaöme kɔmpi̱öthicin mat kɛ di̱thɔrderi̱ ti̱ti̱. Ŋi̱i̱cni̱ kɔ̱kiɛn ti̱ cua mat thi̱n kɛ pie̱th gua̱th mai̱kröbaöme rɛy kuɔ̱ndhuɔ̱ɔ̱r mi̱ thiɛl jerm bɛ cu gɔa bä kɛ ŋäcdɛ mi̱ ɛn mai̱kröbaöme ɛ jɛn no̱o̱ŋ jua̱th kiɛ ciɛŋ jua̱thni̱.
Rɛy ŋaknɔmä, cua nyoth ɛn ɣöö dietary PPA lätdɛ cie mi̱ ɛ paktɔr rɛy gër kɔmpi̱öthiciɔn duŋ gua̱th mai̱kröbaöta. PPA ɛ FDA-apprub prethärbɛtib mi̱ ca jiek ɛlɔ̱ŋ rɛy kuan ti̱ gööl min, mi̱ ca la̱th thi̱n kɛ gua̱a̱ mi̱ bäär, bɛ cu nööŋni̱ ɣöö bɛ nɔrmal gua̱th plöra ya̱r. Cu nɛy ɛ jiek ɛn ɣöö ci̱ baktëria ti̱ ŋuan rɔ̱ gɛr, cuɛ lari̱ PPA bɛ min te rɛy jiɛc mai̱kröbaöta gɛr. Gër rɛy mai̱kröbaöta bɛ cu nööŋni̱ gër rɛy lɛbeli̱ nyin tha̱a̱ŋ dupni̱ mɛtabölik, min bi̱ cu nööŋni̱ gër pi̱thi̱ölöji̱kal min lot rɔ kɛ puɔlä pua̱a̱ny ran. Ŋi̱i̱cni̱ kɔ̱kiɛn cua kɛ go̱r kɛ ŋäcdɛ mi̱ min no̱o̱ŋ dietary PPA kä mai̱kröbial kɔmpi̱öthicin bɛ cu nööŋni̱ di̱thbaöthith kiɛ jua̱th kɔ̱kiɛn. Ŋi̱i̱c ɛmɛ cuɛ tuk ŋi̱i̱cni̱ tin bi̱ ben kɛ kui̱ kä ɣöö PPA bɛ cu ya̱r i̱di kä gua̱th tin te rɛy jiɛc dɔ̱ŋ bɛ cu ya̱r ni̱ puɔlä pua̱a̱ny ran.
Kä datathɛtni̱ tin ca nyoth rɛy ŋi̱i̱cä ɛmɛ kɛn tekɛ rɛy gua̱thni̱ tin ca tɔ̱w thi̱n rɛy intɛrnɛtdä. Ciöt gua̱th tɔ̱wä ŋɔaani̱ kɛnɛ nämbär in caa mat thi̱n kɛ: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/, PRJNA1092431.
Ŋi̱i̱c leeni̱ ɛmɛ cua apprubi̱d ɛ Yuni̱berthi̱ti̱ duŋ Thäntral Plöri̱da Ini̱thti̱tuciɔnal Animal Kɛre kɛnɛ Yuth Kɔmiti̱ (UCF-IACUC) (Animal Yuth Permit Nämbär: PROTO202000002). Ŋi̱i̱c ɛmɛ guurɛ ni̱ ŋuɔ̱t wec, ŋuɔ̱t tin caa kuëŋ piny, kɛnɛ tin görkɛ ɛ muktäbni̱.
NG: Kɔnthɛptualaidhecin, Data kuraciɔn, Puɔrmal anali̱thi̱th, Inbɛthti̱gɛciɔn, Methödölöji̱, Thɔpwɛɛr, Bi̱thuali̱dhëcin, Gɔ̱riɛn (ori̱jinal draft), Gɔ̱riɛn (ri̱biäw & edi̱tiŋ). LA: Ŋäc ŋɔaani̱, Data kuraciɔn, Methödölöji̱, Kuak tin te thi̱n, Gɔ̱riɛn (ri̱biäw & edi̱tiŋ). SH: Puɔrmal anali̱thi̱th, Thɔpwɛɛr, Gɔ̱riɛn (rebiäw & editiŋ). SA: Inbɛthtɛciɔn, Gɔ̱riɛn (guicdɛ & riali̱dɛ i̱kä). Kä Kuäär Luɔ̱k: Inbɛthti̱gɛciɔn, Gɔ̱riɛn (review & editing). SN: Ŋäc ŋɔaani̱, Pröjek admini̱thtrɛciɔn, Rithɔɔthni̱, Guäcdiɛn, Gɔ̱riɛn (guicdɛ & riali̱dɛ i̱kä). TA: Ŋäc ŋɔaani̱, Pröjek admini̱thtrɛciɔn, Thuperbi̱ciɔn, Gɔ̱riɛn (ri̱biäw & editiŋ).
Kä gɔ̱a̱a̱r buɔkni cu kɛnɛ lar ɛn ɣöö thiɛlɛ yiöw ti ca jek kɛ kui̱ ri̱thääcä, gɔ̱a̱r buɔkni, kɛnɛ/kiɛ ka̱m raar buɔk ɛmɛ.
Kä gɔ̱a̱a̱r cu kɛnɛ lar i̱ ri̱thääc cua la̱t ɛ thiɛlɛ ɛni̱ kɔmmerciali̱ kiɛ maar yi̱o̱wni̱ min dɔ̱ŋ ba cu lat cie mi̱ dɔ̱ŋ bɛ tekɛ ko̱r rɛy nhökä. /Cɛ lät.
Ruac diaal tin ca lat rɛy warɛgakä ɛmɛ kɛ cär nɛɛni tin gɔ̱a̱rkɛ buɔkni kärɔ̱ kä /cikɛ ruac muktäpnikiɛn, nɛy tin lät kɛ buɔkni, nɛy tin lät buɔkni, kiɛ nɛy tin guic buɔkni. Ɛni̱ duɔ̱ɔ̱r mi̱ ca thɛm rɛy warɛgakä ɛmɛ, kiɛ ɛni̱ ruac mi̱ ca lat ɛ ji̱ la̱tdiɛn, /ca jɛ nhɔk kiɛ /ca jɛ nhɔk ɛ ram min lät jɛ.
Kä tin kɔ̱ŋ tin ca mat thi̱n kɛ kui̱ ruac ɛmɛ deri kɛ jek kä intɛrnɛt:
Abdɛlli̱ LS, Tha̱mtha̱m A, Nathther SA (2019). Pröpiönik athi̱d la no̱o̱ŋɛ gli̱öthith kɛnɛ nio̱röinpla̱mɛciɔn ɛ riali̱ PTEN/AKT i̱kä rɛy auti̱dhi̱öm i̱thpekti̱ra̱m di̱thɔrderi̱. Thaanytipik lääri̱ 9, 8824-8824. dɔi̱: 10.1038/th41598-019-45348-z
Ai̱ci̱thɔn, J. (1982). I̱thtati̱thtikal anali̱thi̱th duŋ kɔmpi̱öthi̱cinal data ni̱. JR I̱thtat Thɔc Ther B Methödɔl. 44, 139-160. dɔi̱: 10.1111/j.2517-6161.1982.tb01195.x
Aɣn J, Kuɔn H, Kim YJ (2023). Pirmikuteth/Baktëröideteth rɛci̱ö cie mi̱ ɛ riɛk mi̱ no̱o̱ŋ ka̱nthɛr jic. Jɔrnal duŋ Ki̱li̱ni̱kal Medi̱cin, 12, 2216. dɔi: 10.3390/jcm12062216
Andɛrth S., Ɣuber W. (2010). Differencial ɣɛkprɛciɔn anali̱thi̱th duŋ thi̱kuɛnthi̱ kuën data ni̱. Nat Prɛb. 1-1, 1-10. dɔi: 10.1038/npre.2010.4282.1
Anjɛli̱th, MD, Pi̱kkölö, M., Bannini, L., Thiragutha, S., Giakömö, AD, Therradhanɛtti̱, DI, kɛnɛ al. (2013). Faekal mai̱kröbaöta kɛnɛ metabölöm rɛy gaatni̱ tin tekɛ auti̱dhi̱m kɛnɛ perbathib debelömɛntal di̱thɔrderi̱ mi̱ /ka̱n lɛy kɛ duɔ̱ɔ̱p mi̱ dɔ̱ŋ. Plöth Kɛl 8, e76993. dɔi: 10.1371/jɔrnal.pɔn.0076993
Abɛri̱na OV, Kɔbtun AS, Pölyaköba SI, Thabi̱löba AM, Rebri̱kɔb DV, Danilɛnkö VN (2020). Baktëria neurömetabolik ciɛŋni̱ nyin i̱thtɛthnal mai̱kröbaöta rɛy gaatni̱ tin tɔatni̱ tin tekɛ auti̱dhi̱m i̱thpekti̱ra̱m di̱thɔrderi̱. Jɔrnal duŋ Medikal Mai̱kröbaölöji̱ 69, 558-571. dɔi̱: 10.1099/jmm.0.001178
Bakuɛrö F., Nɔmbɛlä K. (2012). Kä mai̱kröbaöme cie ɛ ɣɔrgan ran. Ki̱li̱ni̱kal Mai̱kröbaölöji̱ kɛnɛ Inpɛkciɔn 18, 2-4. dɔi̱: 10.1111/j.1469-0691.2012.03916.x
Baur T., Durɛ P. (2023). Ŋäc mi̱ ji̱di̱t rɛy pi̱i̱thi̱ölöji̱ duŋ pröpiönik athi̱d-pröda̱kciɔn baktëria: Anaeroti̱gnum pröpiönikam kɛnɛ Anaeroti̱gnum neöpröpiönikɔm (mëë wal kä Klöthti̱ri̱diöm pröpiönikɔm kɛnɛ Klöthti̱ri̱diöm neöpröpiönikɔm). Mai̱kröörgani̱dhi̱ömni̱ 11, 685. dɔi̱: 10.3390/mai̱kröörgani̱dhi̱ömni̱11030685
Badhɛr FW, I̱thpɛnthɛr TE, Wu G, Kudd TA, Meiniŋɛr SJ (2004). Mieth man kɛnɛ pieth gatdä. J Nutr. 134, 2169-2172. dɔi̱: 10.1093/jn/134.9.2169
Bɛnjamini̱, Y., kɛnɛ Ɣɔcbɛrgi̱, J. (1995). Kɔnti̱rölli̱ duŋ falth-puɔ̱thi̱tip rɛt: Ɛ prakti̱kal kɛnɛ apprɔɔc mi̱ ro̱ŋ kɛ thëm ti̱ ŋuan. JR I̱thtat Thɔc Ther B Methödɔl. 57, 289-300. dɔi̱: 10.1111/j.2517-6161.1995.tb02031.x
Gua̱th in ba ja̱k thi̱n: Pay Ŋuaan-18-2025